Bréf

Vísað er til kvörtunar þinnar 25. apríl sl. sem beinist að sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu. Ráðið verður að kvörtunin lúti í meginatriðum að framkvæmd aðfarargerðar 13. apríl sl. þar sem fjárnám var gert í eignarhluta þínum í tiltekinni fasteign. Í kvörtun þinni eru gerðar margvíslegar athugasemdir vegna gerðarinnar. Meðal annars telur þú að umboðsmaður gerðarbeiðanda hafi ekki haft fullnægjandi umboð og ekki liggi nægilega fyrir hvaða stöðu hann gegni.

Samkvæmt gögnum málsins var þér tilkynnt með bréfi sýslumanns 16. mars 2026 að 13. apríl 2026 yrði tekin fyrir beiðni um fjárnám samkvæmt beiðni gerðarbeiðanda frá 19. febrúar 2026. Afrit beiðninnar er meðal þeirra gagna sem fylgdu kvörtun þinni en sú fjárkrafa sem henni liggur til grundvallar á rætur sínar í málskostnaði samkvæmt úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur frá [...] 2025 í máli nr. [...], úrskurði Landsréttar [...] 2025 í máli nr. [...] og dómi Hæstaréttar [...] 2026 í máli nr. [...]. Með kvörtun þinni fylgdi einnig endurrit úr gerðarbók Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu 13. apríl sl. Samkvæmt því var þann dag gert fjárnám fyrir kröfum gerðarbeiðanda í eignarhluta þínum í fasteigninni [...].

Með hliðsjón af framangreindu er rétt að taka fram að í 15. kafla laga nr. 90/1989, um aðför,  er fjallað um úrlausn ágreinings eftir lok aðfarargerðar. Samkvæmt 1. mgr. 92. gr. laga nr. 90/1989 er málsaðilum heimilt að krefjast úrlausnar héraðsdómara um aðfarargerð, ef krafa þess efnis berst héraðsdómara innan átta vikna frá því gerðinni var lokið. Rétt er að vekja athygli á fyrirmælum 2. mgr. 92. gr., en þar segir að þegar frestur samkvæmt 1. mgr. 92. gr. er liðinn verði ágreiningur um aðfarargerð eða ákvarðanir sýslumanns um framkvæmd hennar ekki lagður fyrir héraðsdómara, nema allir málsaðilar séu á það sáttir eða héraðsdómari telji afsakanlegt að málefnið hafi ekki verið lagt fyrir hann í tæka tíð eða til ágreinings komi um gerðina vegna kröfu gerðarbeiðanda um nauðungarsölu eða aðra lögmæta ráðstöfun á eign, sem tekin hefur verið fjárnámi.

Ástæða þess að framangreint er rakið er sú að samkvæmt 1. mgr. 3. gr. laga nr. 85/1997, um umboðsmann Alþingis, tekur starfssvið umboðsmanns til stjórnsýslu ríkis og sveitarfélaga. Í c-lið 4. mgr. 3. gr. laganna segir þó að starfssvið umboðsmanns Alþingis taki ekki til ákvarðana og annarra athafna stjórnvalda, þegar samkvæmt beinum lagafyrirmælum er ætlast til þess að menn leiti leiðréttingar með málskoti til dómstóla. Í samræmi við það hefur verið lagt til grundvallar af hálfu umboðsmanns að kvartanir sem lúta að ágreiningi í tengslum við aðfarargerðir og framkvæmd þeirra falli utan starfssviðs embættisins og því séu ekki skilyrði að lögum til að fjalla um slík atriði, líkt og kom fram í svari starfsmanns míns 21. apríl sl. við erindi þínu 19. sama mánaðar sem laut að sama máli. Samkvæmt framangreindu eru ekki uppfyllt skilyrði fyrir því að kvörtun þín verði tekin til meðferðar að því leyti sem hún snýr að framkvæmd fyrrgreindrar aðfarargerðar.

Ég tek einnig fram að ráðið verður af þeim gögnum sem fylgdu kvörtun þinni að þú hafir 19. apríl sl. beint erindi meðal annars til Héraðsdóms Reykjavíkur þar sem krafist er ógildingar fjárnámsins og aflýsingu veðréttarskráningar. Ekki liggur því annað fyrir en að krafa þessi sé sem stendur til meðferðar hjá dómstólnum. Af þessu tilefni tek ég fram að starfsemi dómstóla fellur utan við starfssvið umboðsmanns Alþingis, sbr. b-liður 4. mgr. 3. gr. laga nr. 85/1997, um umboðsmanns Alþingis. Hver sem viðbrögð Héraðsdóms Reykjavíkur koma til með að verða við þessari kröfu þinni verður að telja, með vísan til framangreinds, að þau falli utan við starfssvið umboðsmanns Alþingis.

Með vísan til alls framangreinds er mér ekki fært að taka kvörtunina til frekari athugunar. Lýk ég því hér með umfjöllun minni um málið, með vísan til 1. mgr. 10. gr. laga nr. 85/1997, um umboðsmann Alþingis.