Börn. Foreldrar. Aðili máls. Forsjá. Fyrirsvarsmaður. Persónuupplýsingar. Rannsóknarreglan. Málshraði.

(Mál nr. 9524/2017)

A leitaði til umboðsmanns Alþingis og kvartaði yfir því að Persónuvernd hefði vísað frá kvörtun hennar vegna myndbirtingar barnsföður hennar af dóttur þeirra á Facebook-síðu hans gegn vilja dótturinnar. Var frávísun Persónuverndar byggð á þeirri forsendu að nauðsynlegt væri að kvörtunin kæmi fram frá dótturinni sjálfri en ekki móður hennar.

Með hliðsjón af eðli málsins og aldri dóttur A, sem var fjórtán ára þegar kvörtunin  barst Persónuvernd, taldi umboðsmaður að það hefði verið í andstöðu við ákvæði barnalaga og samnings Sameinuðu þjóðanna, sem fjalla um rétt barns til að láta skoðanir sínar í ljós og til að hafa áhrif, og rannsóknarreglu stjórnsýslulaga að vísa málinu frá án þess að leitast við að afla afstöðu dótturinnar sjálfrar til málsins áður en það var til lykta leitt. Hann fékk því ekki séð að frávísun á kvörtuninni hefði verið í samræmi við lög. 

Umboðsmaður tók fram að kvörtun A varðaði myndbirtingu af dóttur hennar og lyti því að sérstökum lögvörðum hagsmunum dótturinnar. Dóttirin hefði því haft stöðu aðila máls í því tilviki sem um ræddi þó svo að kvörtunin hefði verið borin fram af A sem forsjárforeldri og fyrirsvarsmanni dótturinnar. Það að mál barns eða ungmennis væri komið til kasta stjórnvalds fyrir frumkvæði forsjáraðila þess sem færi þá með aðilafyrirsvar við meðferð málsins kæmi ekki í veg fyrir að leitað væri eftir afstöðu viðkomandi barns eða ungmennis. Þvert á móti leiddi af lögum að stjórnvaldið þyrfti sjálft að hafa frumkvæði að því að leita eftir viðhorfi þess til málsins lægi það ekki þegar fyrir með óyggjandi hætti í gögnum málsins.

Eftir að kvörtun A var vísað frá lagði dóttir hennar fram kvörtun í eigin nafni. Umboðsmaður taldi að frávísun á máli A, þar sem alveg sömu efnisatriði voru til umfjöllunar, án þess að þau hlytu þar efnislega umfjöllun hefði orðið til þess að málið hefði tekið lengri tíma en það ella hefði þurft að gera. Það taldi hann aðfinnsluvert með málshraðareglu stjórnsýslulaga í huga.

Að öllu framanröktu virtu taldi umboðsmaður að frávísun Persónuvernd á kvörtun A á þeirri forsendu að nauðsynlegt væri að kvörtunin kæmi fram frá dóttur hennar hefði ekki verið í samræmi við lög. Hann beindi þeim tilmælum til Persónuverndar að taka framvegis mið af þeim sjónarmiðum sem fram kæmu í álitinu.