Tafir hjá stjórnvaldi á afgreiðslu máls. Aðgangur að gögnum. Ekki ástæða til aðgerða.

(Mál nr. 258/2026)

A kvartaði yfir töfum á afgreiðslu Lyfjastofnunar á beiðni hennar um aðgang að nánar tilgreindum upplýsingum.

Með hliðsjón af samskiptum A við stofnunina vegna málsins, og í ljósi eðlis og umfangs beiðninnar, taldi umboðsmaður að enn hefði ekki orðið slíkur dráttur á afgreiðslu hennar að tilefni stæði til frekari athugunar á kvörtuninni að þessu leyti. Umboðsmaður vakti þó athygli á þeim möguleika að kæra tafir á afgreiðslu beiðninnar til úrskurðarnefndar um upplýsingamál.

  

Umboðsmaður lauk málinu með bréfi 20. maí 2026.

  

   

Vísað er til kvörtunar þinnar 17. apríl sl. sem beinist að Lyfjastofnun og lýtur að töfum á afgreiðslu beiðni þinnar frá janúar sl. um aðgang að nánar tilgreindum upplýsingum á grundvelli upplýsingalaga nr. 140/2012.

Í kvörtuninni eru rakin samskipti þín við stofnunina í tengslum við beiðnina. Af þeim verður ráðið, sbr. einkum tölvupóst frá starfsmanni Lyfjastofnunar 19. febrúar sl., að beiðnin sé nú til meðferðar hjá lögfræðingi stofnunarinnar. Þá beindir þú með tölvupósti 3. apríl sl. ítrekun til stofnunarinnar vegna málsins, en þrátt fyrir hana hafi beiðnin ekki enn verið afgreidd.

Í tilefni af kvörtunin ni er rétt að geta þess að almennt er ekki gert ráð fyrir því að umboðsmaður hafi afskipti af máli fyrr en stjórnvöld, þ.m.t. æðra stjórnvald, hafa lokið umfjöllun sinni um það, sbr. 3. mgr. 6. gr. laga nr. 85/1997, um umboðsmann Alþingis. Þegar umboðsmanni berast kvartanir vegna tafa á afgreiðslu mála og fyrir liggur að mál hefur verið til meðferðar í nokkurn tíma og sá sem í hlut á hefur ítrekað erindi sitt hefur, þrátt fyrir áðurnefnda reglu, verið farin sú leið að spyrjast fyrir um hjá stjórnvaldinu hvað líði afgreiðslu viðkomandi máls. Umboðsmaður hefur hins vegar gætt varfærni gagnvart því að fjalla um og taka afstöðu til þess hvort málsmeðferð stjórnvalds hafi brotið í bága við málshraðareglu áður en málið hefur verið til lykta leitt.

Með hliðsjón af samskiptum þínum við Lyfjastofnun vegna málsins tel ég mig ekki hafa forsendur til að álykta á annan veg en að beiðni þín sé í virkri vinnslu hjá stofnuninni. Að því gættu, svo og með hliðsjón af eðli og umfangi beiðni þinnar, tel ég að enn hafi ekki orðið slíkur dráttur á afgreiðslu hennar að tilefni sé til að ég taki kvörtunina til frekari athugunar að því er varðar beiðnina.

Í þessu sambandi er þó rétt að vekja athygli á því að í upplýsingalögum nr. 140/2012 er að finna kæruheimild til úrskurðarnefndar um upplýsingamál, sbr. 17. og 20. gr. laganna. Þannig segir í fyrrnefnda ákvæðinu, að hafi beiðni um aðgang að gögnum ekki verið afgreidd innan 30 virkra daga frá móttöku hennar, er beiðanda heimilt að vísa málinu til úrskurðarnefndarinnar sem úrskurðar um rétt viðkomandi til aðgangs. Samkvæmt þessu kann þér að vera heimilt að beina kæru til úrskurðarnefndarinnar vegna tafa Lyfjastofnunar á afgreiðslu beiðni þinnar. Þá er samkvæmt 20. gr. laganna heimilt að bera synjun á beiðni um aðgang að gögnum samkvæmt lögunum undir úrskurðarnefndina sem úrskurðar um ágreininginn. Mál samkvæmt ákvæðinu skal borið skriflega undir úrskurðarnefndina innan 30 daga frá því að þeim sem fór fram á aðgang að gögnum var tilkynnt um ákvörðun, sbr. 22. gr. laganna. Samkvæmt framangreindu er þér heimilt, fari svo að Lyfjastofnun synji beiðni þinni í heild eða að hluta til.að kæra ákvörðun stofnunarinnar til úrskurðarnefndarinnar.

Að framangreindu virtu læt ég umfjöllun minni um kvörtunina lokið, sbr. 1. mgr. 10. gr. laga nr. 85/1997. Þér er þó velkomið að leita til mín að nýju með kvörtun verði frekari og tafir á afgreiðslu Lyfjastofnunar á beiðni þinni. Fari svo að þú leitir til úrskurðarnefndar um upplýsingamál vegna afgreiðslu stofnunarinnar á beiðninni er þér jafnframt fært að leita mín með kvörtun þar að lútandi, sértu ósátt að fenginni niðurstöðu nefndarinnar.