Kvartað var yfir því að Húsnæðis- og mannvirkjastofnun hefði ekki veitt upplýsingar um hvenær stofnunin tæki við umsóknum um svonefnd hlutdeildarlán.
Þrátt fyrir að almennt sé ekki gerð sú krafa að borgararnir beri erindi sín upp skriflega við stjórnvöld benti umboðsmaður á að í stjórnsýslurétti gildir sú meginregla að hver sá sem ber upp skriflegt erindi við stjórnvald á almennt rétt á að fá skriflegt svar nema erindið beri með sér að svars sé ekki vænst. Í því felst nánar tiltekið að stjórnvaldinu er skylt að bregðast við erindinu þannig að borgarinn búi ekki við óvissu um hvort það hafi verið móttekið, sé til meðferðar eða að niðurstaða hafi fengist í því. Ekki varð séð að skriflegu erindi hefði verið beint til stofnunarinnar til að knýja fram formlega afstöðu hennar til þessa og því ekki skilyrði að svo stöddu til að fjalla frekar um kvörtunina.
Umboðsmaður lauk málinu með bréfi 16. maí 2024.
Vísað er til kvörtunar yðar 6. maí sl. yfir því að yður hafi ekki verið veittar upplýsingar af hálfu Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar um hvenær stofnunin hyggist taka við umsóknum um svonefnd hlutdeildarlán.
Samkvæmt 1. mgr. 2. gr. laga nr. 85/1997, um umboðsmann Alþingis, er hlutverk hans að hafa í umboði Alþingis eftirlit með stjórnsýslu ríkis og sveitarfélaga á þann hátt sem nánar greinir í lögunum og tryggja rétt borgaranna gagnvart stjórnvöldum landsins. Af ákvæðum laganna leiðir að umboðsmaður tekur kvörtun að jafnaði ekki til meðferðar liggi ekki fyrir afstaða viðkomandi stjórnvalds til kvörtunarefnisins. Þá hefur umboðsmaður almennt litið svo á að rétt sé að sá sem ber fram kvörtun vegna þess að dráttur hafi orðið á því að stjórnvald svaraði erindi frá honum leiti fyrsta kastið sjálfur til stjórnvaldsins með ítrekun á erindinu og gefi því þannig færi á að bregðast við áður en leitað er til hans með kvörtun.
Í kvörtun yðar kemur fram að þér hafið nokkrum sinnum haft samband við stofnunina símleiðis til að afla upplýsinga um hvenær tekið verði við umsóknum um hlutdeildarlán en án árangurs. Ekki verður ráðið hvenær téð símtöl fóru fram né hvert var efni þeirra að öðru leyti en því að þér teljið yður ekki hafa fengið fullnægjandi svör. Aftur á móti verður ekki séð að þér hafið freistað þess að beina skriflegu erindi til stofnunarinnar í því augnamiði að knýja fram formlega afstöðu hennar til þess hvort tekið sé við umsóknum um hlutdeildarlán og, ef svo er ekki, hvenær viðbúið sé að svo svo verði. Þrátt fyrir að almennt sé ekki gerð sú krafa að borgararnir beri erindi sín upp skriflega við stjórnvöld bendi ég á að í stjórnsýslurétti gildir sú meginregla að hver sá sem ber upp skriflegt erindi við stjórnvald á almennt rétt á að fá skriflegt svar nema erindið beri með sér að svars sé ekki vænst. Í því felst nánar tiltekið að stjórnvaldinu er skylt að bregðast við erindinu þannig að borgarinn búi ekki við óvissu um hvort það hafi verið móttekið, sé til meðferðar eða að niðurstaða hafi fengist í því.
Þar sem ekki liggur fyrir formleg afstaða stofnunarinnar tel ég rétt að þér freistið þess að beina erindi yðar til Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar og fá formlega afstöðu stjórnvaldsins áður en þér leitið til umboðsmanns með kvörtun. Að fengnum viðbrögðum stjórnvaldsins getið þér leitað til mín á ný teljið þér þá ástæðu til þess. Ef stjórnvaldið bregst ekki við erindi yðar getið þér, að undangengnum ítrekunum á erindinu, leitað til mín með kvörtun þar að lútandi. Teljið þér yður enn rangsleitni beitta að fengnum formlegum viðbrögðum Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar við erindi yðar, getið þér leitað til mín á nýjan leik með kvörtun þar að lútandi. Læt ég athugun minni á kvörtun yðar hér með lokið, sbr. 1. mgr. 10. gr. laga nr. 85/1997, um umboðsmann Alþingis.