Skattar og gjöld. Kæruleið ekki tæmd.

(Mál nr. 150/2026)

A kvartaði yfir ákvörðun Skattsins um álagningu kílómetragjalds og birtingu tilkynninga þar að lútandi.

Þar sem ekki varð ráðið að A hefði kært ákvörðunina til ríkisskattstjóra, eða að öðru leyti beint máli sínu í þann farveg sem mælt er fyrir um lögum um kílómetragjald, voru skilyrði ekki til nánari athugunar á kvörtuninni.

   

Umboðsmaður lauk málinu með bréfi 10. mars 2026. 

  

   

Vísað er til kvörtunar þinnar 2. mars sl. sem beinist að Skattinum og lýtur einkum að því að stofnunin hafi 1. mars sl. rukkað þig um kílómetragjald á ökutæki sem sé ekki í notkun. Þá virðist því haldið fram að eigendum ökutækja standi ekki til boða úrræði í því skyni að leiðrétta áætlað kílómetragjald. Loks eru gerðar athugasemdir við tilkynningar hjá Skattinum um áætlun kílómetragjalds og rukkun í því sambandi.

Í tilefni af kvörtun þinni tel ég rétt að geta þess, að samkvæmt 1. mgr. 21. gr. laga nr. 100/2025, um kílómetragjald á ökutæki, er heimilt að kæra álagningu kílómetragjalds til ríkisskattstjóra innan 30 daga frá dagsetningu tilkynningar þar um. Úrskurð ríkisskattstjóra um framangreint má svo kæra til yfirskattanefndar samkvæmt ákvæðum laga um yfirskattanefnd. Samkvæmt 4. mgr. 21. gr. laganna er ákvörðun ríkisskattstjóra um bráðabirgðagreiðslu endanleg á stjórnsýslustigi. Ríkisskattstjóra er þó ávallt heimilt, sbr. 3. mgr. 9. gr., að lækka bráðabirgðagreiðslu kílómetragjalds fyrir álagningu ef í ljós kemur við skoðun hans að bráðabirgðagreiðsla hefur augljóslega byggst á röngum forsendum og ákvörðuð greiðsla er hærri en sú greiðsla sem ætla mætti að rétt væri.

Ástæða þess að þetta er rakið er sú að ekki er unnt að kvarta til umboðsmanns Alþingis fyrr en æðra stjórnvald hefur fellt úrskurð sinn í máli sem má skjóta til þess, sbr. 3. mgr. 6. gr. laga nr. 85/1997, um umboðsmann Alþingis. Ákvæðið byggist á því sjónarmiði að stjórnvöld skuli fyrst fá tækifæri til að leiðrétta ákvarðanir, sem hugsanlega eru rangar, áður en leitað er til aðila utan stjórnkerfis þeirra, á borð við umboðsmann Alþingis, með kvartanir.

Með hliðsjón af framangreindri umfjöllun, og þar sem ekki verður ráðið að þú hafir kært ákvörðun um álagningu til ríkisskattstjóra, eða leitað til hans með beiðni um lækkun bráðabirgðagreiðslu, er mér ekki fært að taka kvörtunina til nánari athugunar. Þegar endanleg niðurstaða liggur fyrir, fari svo að þú beinir málinu í þann farveg sem mælt er fyrir um í lögum nr. 100/2025, er þér velkomið að leita til mín að nýju með kvörtun, teljir þú tilefni til.

Að öðru leyti tel ég ekki tilefni til nánari umfjöllunar um athugasemdir þínar, en bendi þó á að samkvæmt 6. mgr. 10. gr. laga nr. 100/2025 skal tilkynna um niðurstöðu álagningar kílómetragjalds í miðlægri þjónustugátt stjórnvalda. Þá segir í 1. mgr. 4. gr. laga nr. 105/2021, um stafrænt pósthólf í miðlægri þjónustugátt stjórnvalda, að í stafrænu pósthólfi skuli birta hvers konar gögn, jafnt rituð sem í öðru formi, sem verða til við meðferð máls hjá stjórnvöldum, svo sem tilkynningar, ákvarðanir, úrskurði, ákvaðir og aðrar yfirlýsingar. Um þær kröfur sem gerðar eru til öryggis og meðferðar persónuupplýsinga er nánar fjallað í 8. gr. laga nr. 105/2021 og reglugerð nr. 180/2024, um framkvæmd laganna, sbr. einkum 5. og 6. gr. reglugerðarinnar. Að þessu sögðu tel ég loks rétt að vekja athygli þína á því að unnt er að breyta stillingum í stafrænu pósthólfi á þá leið að ekki verði sendar tilkynningar í tölvupósti um ný gögn og samskipti í pósthólfinu.

Með hliðsjón af framangreindu læt ég umfjöllun minni vegna kvörtunarinnar lokið, sbr. 1. mgr. 10. gr. laga nr. 85/1997, um umboðsmann Alþingis.