Bréf

Vísað er til kvörtunar þinnar 12. mars sl. sem beinist að Skattinum og lýtur að framkvæmd laga nr. 100/2025, um kílómetragjald á ökutæki. Í kvörtuninni er greint frá því að kílómetragjald hafi verið lagt á ökutæki þitt, sem mun vera staðsett og notað erlendis, og að Skatturinn hafi sagt þér að ekki sé gert ráð fyrir því í lögunum að tekið sé tillit til slíkra aðstæðna, svo sem með undanþágu á greiðslu gjaldsins. Óskar þú þess að umboðsmaður taki framkvæmd laganna að þessu leyti til athugunar.

Með kvörtuninni fylgdi afrit af samskiptum þínum við Skattinn 23. febrúar 2026 í tilefni af því að kílómetragjald var lagt á ökutæki þitt. Í svari Skattsins er greint frá því að á meðan ökutæki er staðsett erlendis sé greiðsluskylda fyrir hendi. Hins vegar sé þér fært að óska eftir undanþágu gjaldsins eftir að ökutækið er flutt til landsins að nýju. Veitti Skatturinn nánari leiðbeiningar með hvaða hætti það skuli gert.

Í tilefni af kvörtuninni tek ég fram að í 6. gr. laga nr. 85/1997, um umboðsmann Alþingis, er kveðið á um skilyrði þess að umboðsmaður geti tekið kvörtun til nánari athugunar. Í 3. mgr. 6. gr. segir að ef skjóta má máli til æðra stjórnvalds er ekki unnt að kvarta til umboðsmanns fyrr en æðra stjórnvald hefur fellt úrskurð sinn í málinu. Ákvæðið byggist á því sjónarmiði að stjórnvöld skuli fyrst fá tækifæri til að leiðrétta ákvarðanir, sem kunna að vera rangar, áður en leitað er til aðila utan stjórnkerfis þeirra eins og umboðsmanns Alþingis.

Ástæða þess að þetta er tekið fram er sú að álagning kílómetragjalds er samkvæmt 1. mgr. 21. gr. laga nr. 100/2025 kæranleg til ríkisskattstjóra innan 30 daga frá dagsetningu tilkynningar þar um. Samkvæmt 3. mgr. sömu greinar er svo heimilt að bera þann úrskurð ríkisskattstjóra endurákvörðun hans samkvæmt 20. gr. laganna og ákvörðun um sektir samkvæmt 24. gr., undir yfirskattanefnd. Í þessu sambandi skal tekið fram að samkvæmt 4. mgr. 21. gr. laga nr. 100/2025 er ákvörðun ríkisskattstjóra um svonefnda bráðabirgðagreiðslu samkvæmt 9. gr. laganna endanleg á stjórnsýslustigi, sbr. þó 3. mgr. 9. gr. laganna, og sætir hún því ekki kæru eins og álagning kílómetragjalds eins og rakið var hér að framan.

Þar sem ekki verður séð að þú hafir kært álagningu kílómetragjalds til ríkisskattstjóra og eftir atvikum að því frágengnu til yfirskattanefndar, hafi slík álagning farið fram, eru ekki uppfyllt skilyrði laga að því leyti til að kvörtun þín verði tekin til meðferðar að svo stöddu. Hafi verið um bráðabirgðagreiðslu að ræða verður að líta svo á í samræmi við eðli slíkrar greiðslu að máli þínu hafi ekki enn verið ráðið til lykta og af þeim sökum séu ekki uppfyllt skilyrði til þess að kvörtunin verði tekin til athugunar að svo stöddu.

Með hliðsjón af öllu framangreindu og með vísan til 1. mgr. 10. gr. laga nr. 85/1997, um umboðsmann Alþingis, læt ég málinu hér með lokið af minni hálfu. Fari svo að þú leggir málið í þann kærufarveg sem að framan er rakinn, er þér velkomið að leita til mín á nýjan leik að fenginni endanlegri niðurstöðu yfirskattanefndar, teljir þú tilefni til.