10. nóvember 2021

Húsnæðisverð á almennum markaði ræður ekki úrslitum um hagkvæmni almennra íbúða

Verð á húsnæði ræður ekki eitt úrslitum um hvort kaup teljist hagkvæm eða ekki þegar ákveðið er hvort veita skuli stofnframlag til kaupa á almennum íbúðum. Meta þurfi kaupin heildstætt meðal annars með tilliti til fyrir hvern húsnæðið sé, hvar það sé og ákvörðun leiguverðs.

Þetta kemur fram í áliti umboðsmanns vegna kvörtunar yfir úrskurði úrskurðarnefndar velferðarmála sem staðfesti ákvörðun Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar um að synja leigufélagi um stofnframlag til kaupa á tveimur íbúðum. Byggðist synjunin einkum á að fermetraverðið væri hátt og íbúðirnar dýrar í almennum samanburði. Því væru ekki uppfyllt skilyrði laga um að íbúðirnar væru hagkvæmar.

Umboðsmaður benti á að hvorki í lögum um almennar íbúðir né þágildandi reglugerð væri sérstaklega skilgreint hvað fælist í því að íbúðir skyldu vera hagkvæmar. Leggja yrði til grundvallar að það yrði að meta með tilliti til þess hvort þær uppfylltu þarfir þess hóps sem þeim væri ætlað að þjóna. Þar á meðal með tilliti til aðgengis og hvort þörf væri á leiguhúsnæði fyrir hlutaðeigandi á viðkomandi svæði. Skilyrðin um hagkvæmni yrði að skýra með hliðsjón af því meginmarkmiði laganna að unnt væri að leigja, þeim sem á þyrftu að halda, viðeigandi íbúðir á viðráðanlegum kjörum. Hvergi væri kveðið á um að kaupverð almennra íbúða eða fermetraverð þeirra skyldi vera undir ákveðinni fjárhæð. Úrskurður nefndarinnar hefði ekki verið í samræmi við lög. Mæltist umboðsmaður til að málið yrði tekið til meðferðar á ný, ef eftir því yrði leitað, og þá leyst úr því í samræmi við álitið.

   

   

Álit umboðsmanns í máli nr. 11113/2021