Stjórnvaldsákvörðun. Gildissvið stjórnsýslulaga. Stjórnsýslukæra. Kæruheimild. Lögmætisreglan.

(Mál nr. 255/2025)

A kvartaði yfir ákvörðun framhaldsmenntunarráðs lækninga um að sex mánuðir af 16 mánaða starfstíma hans hjá heilsugæslustöð yrðu metnir til námstíma í sérnámi hans í heimilislækningum. Við athugun umboðsmanns lýsti heilbrigðisráðuneytið þeirri afstöðu að ákvarðanir framhaldsmenntunarráðs gætu ekki sætt stjórnsýslukæru til þess. Þar sem ekki er unnt að kvarta til umboðsmanns ef skjóta má máli til æðra stjórnvalds og það hefur ekki fellt úrskurð sinn í því var athugun umboðsmanns afmörkuð við þessa afstöðu ráðuneytisins.

Umboðsmaður taldi að framhaldsmenntunarráðið væri stjórnsýslunefnd sem sett hefði verið á fót með stoð í 2. mgr. 8. gr. laga nr. 34/2012, um heilbrigðisstarfsmenn. Ráðinu væru falin stjórnsýsluverkefni til að tryggja gæði heilbrigðisþjónustu og öryggi sjúklinga og starfsemin væri því hluti af stjórnsýslu sem heyrði undir heilbrigðisráðherra og hann bæri ábyrgð á.

Þá benti umboðsmaður á að með beiðni umsækjanda um sérnám, eða eftir atvikum sérnámslæknis sem þegar hefði fengið inngöngu í námið, um mat á reynslu úr fyrra sérnámi eða jafngildum störfum hæfist stjórnsýslumál sem lokið gæti með því að fallist væri á beiðnina í heild eða að hluta eða henni synjað. Niðurstaða slíks mats gæti bersýnilega haft áhrif á tímasetningu námsloka og þar með á launakjör og faglega stöðu viðkomandi.

Umboðsmaður féllst því ekki á með ráðuneytinu að ákvarðanir framhaldsmenntunarráðs, samkvæmt 13. gr. reglugerðar nr. 856/2023, væru aðeins liður í meðferð stjórnsýslumáls vegna umsóknar um sérfræðileyfi. Benti hún á að áskilið væri að umsækjandi um sérfræðileyfi legði fram námslokavottorð og því væri ekki gert ráð fyrir að það stjórnsýslumál hæfist fyrr en að loknu áralöngu sérnámi með sérstakri leyfisumsókn. Þar sem ákvörðun ráðsins í máli A hefði verið bindandi, beinst að honum og bundið enda á ákveðið og fyrirliggjandi mál um mat á starfstíma hans til námstíma, taldi umboðsmaður að ákvörðunin hefði lotið að rétti eða skyldu hans og því verið stjórnvaldsákvörðun í skilningi 2. mgr. 1. gr. stjórnsýslulaga.

Var það því niðurstaða umboðsmanns að A gæti kært ákvörðun framhaldsmenntunarráðs í máli sínu til heilbrigðisráðuneytisins á grundvelli 1. mgr. 26. gr. stjórnsýslulaga. Samhliða álitinu lauk umboðsmaður athugun sinni á kvörtun A með bréfi til hans þar sem fram kom að honum væri heimilt að skjóta máli sínu til ráðuneytisins.

   

Umboðsmaður lauk málinu með áliti 23. júlí 2026.